Uit ons nieuwsoverzicht:

De hoogte in!

Afgelopen maandag was professor George Maat voor de tweede keer gastspreker bij sociëteit “De Vereeniging”. Eerder sprak hij over zijn betrokkenheid bij het MH17-onderzoek, maar nu was de titel van zijn lezing “Hoe lang nog?”, over de ontwikkeling van de lengte van de Nederlandse bevolking gedurende de afgelopen twee millennia.

Niet de actualiteit van de MH17, maar desalniettemin wist de professor zijn publiek zeer te boeien. De gemiddelde lengte van de Nederlandse man is in de periode 1865 tot 1997 toegenomen met 17 centimeter, van 1,67 tot 1,84 meter. De lengte van vrouwen heeft een vergelijkbare ontwikkeling doorgemaakt, maar daar zijn minder gegevens voor handen. Mannen werden namelijk vanaf de negentiende eeuw gemeten in het kader van de dienstplicht.

Uit de periode voor de negentiende eeuw zijn er minder gedetailleerde gegevens beschikbaar, maar onderzoek naar onder meer oude skeletten en archiefonderzoek geeft wel een indicatie. De conclusie mag op z’n minst opmerkelijk heten: van de Romeinse tijd tot halverwege de negentiende eeuw nam de lengte van mensen af! Dat lijkt te maken te hebben met zaken als bevolkingsgroei, verstedelijking en grotere gezinnen.

Voor de groei sindsdien zijn evenzeer factoren aan te wijzen: gestegen koopkracht (tussen 1500 en 1800, en daar valt dus ook de Gouden Eeuw onder, daalde de koopkracht voor de niet-elite), voedselzekerheid en een sterk verbeterde gezondheidszorg.

In de periode van krimp daalde de gemiddelde lengte, maar niet de levensverwachting, die lag eeuwenlang rond de 40 tot 45 jaar. In de periode van groei steeg niet alleen de gemiddelde lengte, maar ook de levensverwachting.

Een interessant onderwerp met een paar opmerkelijke conclusies gebracht door een enthousiaste spreker in de ambiance van onze eigen Vereeniging en in aanwezigheid van ons erelid Emile van Swelm, deed de aanwezige Heeren de hitte vergeten en zorgde voor een zeer geslaagde sociëteitsavond.

Foto: Peter Lindeboom
Tekst: Hans-Peter Lassche