Uit ons nieuwsoverzicht:

Europa voor vrede en welvaart

Een vol huis, afgelopen maandag bij sociëteit “De Vereeniging”. Niet zo gek want gastspreker was Ben Bot, oud-minister van Buitenlandse Zaken (2003-2007) en voormalig topdiplomaat.

Voor ruim honderd Heeren liet Bot zijn licht schijnen over de plaats en de rol van Europa in het huidige tijdsgewricht. Volgens Bot is de rumoerige situatie op het wereldtoneel – Brexit, Trump, de assertiviteit van China, Erdogan, Rusland onder Poetin – zo slecht nog niet voor Europa. Het zorgt namelijk voor cohesie binnen de EU. Hij kan zich dan ook geheel vinden in een citaat uit De Tijgerkat (Il Gattopardo) van de Italiaanse schrijver Tomasi di Lampedusa: “Alles moet veranderen opdat alles hetzelfde blijft”. De wereld is volop in beweging, aldus Bot, en Europa zal daarop moeten reageren, maar wel vanuit onze eigen gedeelde Europese normen en waarden.

De ontwikkelingen in China gaan snel en in tegenstelling tot de EU heeft Peking duidelijk een paar stippen aan de horizon. In zijn tijd als minister heeft Bot wel eens aan zijn Chinese evenknie gevraagd hoe ze dat doen. Het antwoord was: “Onze regering bestaat vooral uit techneuten”. In de “vertaling” van Bot: China combineert een (eigen versie van de) vrijemarkteconomie met een autocratisch bestuur. Dit model verspreidt zich over de wereld en is onder andere door Poetin overgenomen. Zelfs binnen de EU lijken sommige landen gecharmeerd van dit model.

Voor alle duidelijkheid, later in zijn betoog en tijdens de rondvraag hield Bot een zeer krachtig en bevlogen pleidooi voor onze westerse normen en waarden op het gebied van de rechtstaat en individuele democratische vrijheden. Europa is dus niet alleen een samenwerkingsverband het is ook waardengemeenschap waar we trots op mogen zijn en die ons veel gebracht heeft.

We staan als Europa voor een keuze: vluchten of vechten. De realiteit is volgens Bot dat er voor de vluchters geen serieus alternatief bestaat voor de EU; iets waar de Britten nog achter gaan komen. Ook bij de populistische protestpartijen in Nederland en andere EU-lidstaten is Bot tot nu toe weinig levensvatbare alternatieven tegengekomen.

Daarom is Bot bereid om te vechten voor een sterk Europa. De EU is, aldus Bot, “belangrijk voor onze politieke gezondheid”. We moeten niet denken dat alles wat we bereikt hebben een vanzelfsprekendheid is. Kijk hoe snel een land als Venezuela is afgegleden naar een straatarme anarchie.

Bot heeft wel het gevoel dat, mede door de hierboven geschetste ontwikkelingen, de waardering voor de EU in Nederland weer langzaam toeneemt. Burgers lijken zich te beseffen dat we als EU sterker staan tegenover grootmachten als China en de Verenigde Staten.

Voor de waan van de dag moeten we niet bij Ben Bot zijn, maar voor een goed doordacht, erudiet en deskundig verhaal des te meer. Voor de aanwezige Heeren was het een geslaagde en leerzame avond.

Tekst en foto: Hans-Peter Lassche